• Helga Jónsdóttir

Sigrún Pálsdóttir tók á móti Bókmenntaverðlaunum Evrópusambandsins 2021

Í vor var tilkynnt um að Sigrún Pálsdóttir hlyti bókmenntaverðlaun Evrópusambandsins árið 2021 fyrir skáldsögu sína Delluferðina en verðlaunaafhending fór fram á dögunum í Brussel. Þar var Sigrún á meðal tíu höfunda sem tóku á móti verðlaununum sem veitt eru framúrskarandi og hæfileikaríkum höfundum frá þeim rúmlega fjörutíu Evrópuríkjum sem taka þátt í keppninni. Sigrún bætist þar með í hóp fjögurra íslenskra höfunda sem hlotið hafa verðlaunin en áður hafa Halldóra K. Thorodddsen, Oddný Eir Ævarsdóttir og Ófeigur Sigurðsson veitt þeim viðtöku.



Delluferðin kom út árið 2019 en þar er sögð saga íslenskrar stúlku á 19. öld sem heldur til New York borgar í hina svokölluðu „delluferð“. Í umsögn dómnefndar segir um verkið:



Delluferðin er skrifuð af listfengi höfundar sem hefur náð gríðarlegu valdi á bæði formi og stíl. Hér er sögð saga stúlkunnar Sigurlínu Brandsdóttur sem heldur heimili fyrir föður og bróður í Reykjavík undir lok 19. aldar. Faðir hennar hefur umsjón með fornminjasafni sem er til húsa í Alþingishúsinu og auk þess að sjá um heimilið er dóttirin hægri hönd föður síns við vinnuna. Fyrir röð tilviljanna leggur hún af stað út í heim þar sem svo ótrúleg ævintýri bíða hennar að jafnvel má segja að skáldverkið stökkvi milli bókmenntagreina og úr sögulegri skáldsögu yfir í melódrama. Hér er sannarlega ekki á ferðinni hefðbundinn þroskasaga heldur er miskunnarlaus snúið upp á allar hefðir. Frásögnin er knöpp, engu er ofaukið og hálfkveðnar vísur æsa upp lyst lesandans sem þarf að hafa sig allan við til þess að halda í við söguna sem rúllar áfram án afláts, nemur aldrei staðar, kemur sífellt á óvart og skýtur að lokum öllum væntingum um hefðbundin sögulok ref fyrir rass. Menningarleg sjálfsmynd þjóðar er hér í mótun, þjóðar sem rétt fyrir aldamótin 1900 var ein sú vanþróaðasta og fátækasta í Evrópu. Hvernig fá atburðir sögulegt gildi? Hvernig verða menningarverðmæti til? Hér er allt undir; þjóðararfurinn og þeir brauðfætur sem söguleg sýn hvers samfélags stendur á, en einnig stéttarskipting, staða konunnar, staða Íslands, staða erlends vinnuafls í New York undir lok 19. aldar og síðast en ekki síst skáldsagan sjálf.

Skáldverkið er í senn frumlegt og nútímalegt en um leið afskaplega aðgengilegt og skemmtilegt.



Skáld.is óskar Sigrúnu Pálsdóttur innilega til hamingju með verðlaunin og auðvitað líka nýju bókina, Dyngju!